• İstanbul9 °C
  • Ankara-2 °C

DİYETİSYEN VAHİDE UÇAR / SAĞLIK

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
DİYETİSYEN VAHİDE UÇAR / SAĞLIK

KURBAN BAYRAMI VE BESLENME

05 Ağustos 2019 Pazartesi 10:17

Bayramlar sevdiklerimizle birlikte bir araya geldiğimiz, geniş sofraların kurulduğu zamanlardır. Bayram süresince; geleneksel olarak kurulan sofralar, tatlılar, baklavalar, börekler, şekerler, çikolatalar, geri çevrilemeyen ikramlıklar, yöresel yiyecekler.. Tabii bir de Kurban Bayramı’ndan dolayı sofralarımızda miktarı ve sıklığı artan kırmızı et. Peki kurban etlerini nasıl saklamalı, depolama koşulları nasıl olmalı, tüketirken nelere dikkat etmeliyiz?

Kırmızı et; iyi kalite hayvansal proteinin yanı sıra, demir, çinko, fosfor, magnezyum mineralleri ile B12, B6, B1 ve A vitaminleri içermektedir. Yağlı etlerin doymuş yağ ve kolesterol içerikleri yüksektir. Görünür yağlar ayrılsa dahi kırmızı etin ortalama yağ içeriği %20’dir. Doymuş yağ asitleri kalp-damar hastalıklarının gelişmesinde bir risk etkenidir. Etler görünür yağlarının miktarı azaltılarak tüketilmelidir. Kurban bayramında şişmanlık, kalp-damar hastalığı, diyabet, hipertansiyon, mide rahatsızlığı, böbrek hastalığı vb. sağlık sorunları olan bireyler ve yaşlılar beslenme düzenlerine dikkat etmelidir. Doğru beslenme ilkeleri arasında yeterli miktarda protein tüketimi önemli yer tutmaktadır. Gün içinde toplam tüketilmesi gereken protein miktarı kişinin ağırlığına, fiziksel aktivitesine, sağlık durumuna göre değişmektedir. Kadınların bir öğünde tüketmesi gereken maksimum kırmızı et miktarı; 100-120 gram iken erkeklerin tüketmesi gereken miktar 150-180 gramdır.

Ayrıca etin tüketim miktar ve çeşidi kadar pişirme ve saklama koşulları da önemlidir. Yanlış uygulanan pişirme ve saklama yöntemleri sonucunda etlerde protein, vitamin ve mineral kayıpları oluşmaktadır. Etlerin yağda kavrulması ve kızartılması besin öğesi kayıplarının artmasına, fazla miktarda yağ tüketilmesine ve ileride sağlık sorunlarının oluşmasına yol açabilmektedir. Buna bağlı olarak etlerin buğulama, ızgara, haşlama şeklinde pişirilip, tüketilmesi sağlık açısından daha yararlı olacaktır. Genel olarak sakatat tüketimi de artmaktadır. Sakatatlar(iç organlar) kolesterol ve yağ miktarları fazla olduğunu için tüketilmemelidir. Özellikle kolesterol hastaları ile kalp-damar hastalığı riski taşıyan kişiler sakatat tüketiminden kaçınmalıdır. Etlerin çok yağlı kısımları tüketilmemeli, hayvanın iç yağları yemeklere lezzet vermek amacıyla kullanılmamalıdır. Kurban bayramının geleneksel yemeği haline gelen kavurmanın içine tereyağı veya kuyruk/iç yağı eklemeden, kendi suyunda, kısık ateşte pişirme yapılmalıdır. Etler mangal yapılacaksa; kömürleşecek şekilde kızartılmaması gerekir. Kömürleşen etler her zaman kanser riski taşır. Etin ateşe yakın olması B1, B12, folik asit gibi vitaminlerin kaybına yol açmaktadır. Etin ateş ile 10-15 cm mesafede olmasına ve etin yanmamasına dikkat edilmelidir. Et kullanılarak yapılan sebze ya da baklagil yemeklerine yağ ilave edilmemelidir. Özellikle katı yağlar, et yemeklerinde kullanılmamalıdır, etin kendi yağı ile pişmesi sağlanmalıdır. Etlerin sebzelerle birlikte pişirilmesi veya sebzelerle birlikte tüketilmesi besin çeşitliliğinin sağlanmasına katkıda bulunmaktadır. Ayrıca sebzelerde bulunan C vitamininin etlerde bulunan demir, çinko ve magnezyumun emilimini, vücutta kullanılmasını arttırmaktadır. Bu yüzden bayram sofralarınızdan sebzeleri ve salataları eksik etmeyin.

Bayram sabahı mutlaka güne kahvaltı edilerek başlanmalı, kahvaltı hafif ve her grup besin öğesini içerir nitelikte olmalıdır. Kavurma ve kırmızı et öğle öğününde tüketilmeli, akşam öğününde ise sebze, kurubaklagil gibi posa içeriği yüksek yemekler tercih edilmelidir. Etlerin yanında rafine edilmiş pilav/makarna yerine bulgur/esmer pirinç; asitli/gazlı içecekler yerine ayran/yoğurt/cacık tüketilmelidir. Günlük yeterli miktarda su tüketimine dikkat edilmelidir. İkram amaçlı sunulan ağır, şerbetli, hamurlu tatlılar ve çikolatalar yerine, sütlü ve meyveli tatlıları tüketmek ve porsiyon miktarlarını az tutmak sağlıklı bir seçim olacaktır. Bu sağlıklı tatlılardan misafirleriniz için de hazırlayabilirsiniz. İçecek olarak da asitli, gazlı, şekerli içecekler(kola, gazoz, hazır meyve suları) yerine açık çay, şekersiz kahve ve bitki çayları tercih edilebilir.

Etler sindirimi ağır olan besinlerdir. Yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki ölüm sertliği geçmeden, olgunlaşma sağlanmadan pişirme, sindirimini de zorlaştırmaktadır. Etlerin sindirimi üzerine çiğnemenin de etkisi bulunmaktadır. Yağsız etlerin maksimum emilimleri için yeterli miktarda çiğnenmeleri gerekmektedir. Et hazırlamada kullanılan kesme tahtalarında çiğ sebze ve meyveleri doğrama işlemi yapılmamalıdır.

Etler çabuk bozulabilen yiyeceklerdir. Etlerin bozulması sonucunda ekonomik kayıplar ve sağlığa karşı olumsuzluklar gelişebilir. Doğru saklama yöntemlerinin kullanılması ile besin öğelerinin kaybı en aza indirilir ve mikroorganizmaların çoğalması engellenmiş olur. Kurban etleri hayvan kesildikten hemen sonra soğutucuya konmamalıdır. Ölüm sonrası katılığı sırasında etler, önce güneş görmeyen serin bir ortamda (7-15°C’de) 3-4 saatlik bir süre bekletilmelidir. Etler ailelerdeki birey sayısı düşünülerek küçük parçalara ayrılmalı, tek pişirimlik porsiyonlar halinde buzdolabı poşetlerine konularak dondurulmalıdır. Etler derin dondurucuda -18°C’de 4- 6 ay süreyle korunabilir. Dondurulmuş etler, soğutucuda 6-8 saat kadar bekletilerek çözdürülmelidir. Dondurucudan çıkarılarak çözdürülmüş etler mutlaka kullanılmalıdır. Çözdürülmüş etin tamamı veya bir kısmı tekrar dondurulmamalıdır.

Herkese şimdiden sağlıkla geçen güzel bir bayram diliyorum..

Bu yazı toplam 502 defa okunmuştur.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2016 Seydişehir Postasi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Haber Yazılımı: CM Bilişim